Tại sao cần nghiên cứu khoa học và những ai cần tham gia nghiên cứu khoa học?
Ngày 23, 24/12 vừa qua, tại trường THPT chuyên Trần Hưng Đạo đã diễn ra cuộc thi “Sáng tạo khoa học kỹ thuật dành cho học sinh THPT năm học 2017-2018”, do Sở Giáo dục và đào tạo Bình Thuận tổ chức nhằm phát huy tinh thần sáng tạo và nghiên cứu khoa học trong học sinh. Thành viên Ban giám khảo được mời là giảng viên các trường Cao đẳng cộng đồng, Cao đẳng nghề, Cao đẳng y tế Bình Thuận nhằm đánh giá khách quan và trung thực, có thể lựa chọn các dự án đủ tầm để tham dự kỳ thi này ở cấp quốc gia. Đây là năm thứ 4 diễn ra cuộc thi tại tỉnh Bình Thuận, cho thấy vấn đề nghiên cứu khoa học đang được tỉnh nhà quan tâm ngày càng nhiều hơn.


Vấn đề nghiên cứu khoa học quả là một lĩnh vực rộng lớn và đòi hỏi một sự đầu tư không hề nhỏ. Tuy nhiên các bạn học sinh sinh viên hãy nhìn nhận vấn đề này ở góc độ khoa học cơ bản.

Theo Tạ Quang Bửu, nguyên Tổng thư ký, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban khoa học Nhà nước, hoạt động khoa học công nghệ bao gồm các nội dung (các bước) như sau:

1. Nghiên cứu cơ bản (Fundamental Research): khám phá quy luật và tạo ra lý thuyết mới.

2. Nghiên cứu ứng dụng (Applied Research): Trên cơ sở các kết quả của nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng có vai trò sáng tạo các nguyên lý và giải pháp ứng dụng trong công nghệ.

3. Nghiên cứu triển khai (Technological Experimental Development): Trên cơ sở nghiên cứu ứng dụng, nghiên cứu triển khai sẽ chế tác các vật mẫu, sản phẩm mẫu, sản xuất thử (trong các xưởng nghiên cứu).

4. Nghiên cứu phát triển công nghệ (Technology Development): hoàn thiện công nghệ và đưa vào ứng dụng đại trà trong xã hội.

Trích “Khoa học cơ bản là tiền đề cho khoa học ứng dụng” của tác giả DungNM đăng trên trang VNEXPRESS, ngày 29/01/2010.

Chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản cụm từ Khoa học cơ bản theo nội dung 1 và 2. Có thể thấy 1 số ví dụ rất thực tế như: Từ việc quan sát sự trào nước khi ngâm mình vào bồn tắm, tiếp tục thí nghiệm, tính toán, so sánh sự nổi và chìm của các vật thể khác nhau, Archimedes đã tìm ra nguyên lý của các vật nổi được trên nước – Định luật Archimedes, đó là “khám phá quy luật và tạo ra lý thuyết mới”. Hoặc, chúng ta đã có hệ thống lý thuyết về đặc điểm, tính chất, tầm quan trọng của một loại hợp chất hữu cơ như polysaccharid, các phương pháp tách chiết các hợp chất hữu cơ, nhưng chưa có phương pháp cụ thể chiết suất chất này từ một nguồn nguyên liệu cụ thể; với nguồn nguyên liệu tự nhiên là thế mạnh của tỉnh nhà – cây thanh long, ta có thể đề xuất và tiến hành các phương pháp thực nghiệm để tìm ra phương pháp hiệu quả chiết suất các polysaccharid từ trái thanh long, vỏ thanh long hay thân dây thanh long bị cắt bỏ, đó chính là “dùng các kết quả của nghiên cứu cơ bản sáng tạo các nguyên lý và giải pháp ứng dụng”

Phát biểu tại Hội thảo “Khoa học cơ bản và xã hội” diễn ra tại Quy Nhơn vào tháng 7/2016, Giáo sư GS Kurt Wuthrich - Nhà Nobel Hóa học cho rằng: “Khoa học cơ bản có tác động vô cùng quan trọng với cả nhân loại và con người. Ở những nước mới nổi như Việt Nam thì những nỗ lực để làm cho khoa học cơ bản có tác động với cuộc sống cần phải được thúc đẩy hơn nữa để mọi người nhận ra được tầm quan trọng của khoa học cơ bản. Điều đó cần phải được thực hiện trước tiên ở giới trẻ cũng như những thế hệ trong tương lai để họ hiểu và nuôi dưỡng niềm đam mê đối với bộ môn khoa học cơ bản

Nếu các nước đang phát triển không dành đủ nỗ lực và các tài nguyên đầu tư vào khoa học cơ bản thì họ sẽ không bao giờ thực sự phát triển; họ sẽ chỉ trở thành nơi tiêu thụ những công nghệ sẵn có mà chẳng thể tự sáng chế - David Gross, người đoạt giải Nobel vật lý nhận định.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng cho rằng: Khoa học cơ bản là động lực cho phát triển bền vững, giúp Việt Nam vươn lên thu hẹp khoảng cách với các nước phát triển. Chính phủ Việt Nam luôn xuyên suốt quan điểm khoa học cơ bản là nền tảng, cần được chú trọng đầu tư. Đầu tư cho khoa học cơ bản là đầu tư cho nền móng để tăng cường năng lực quốc gia”

Rõ ràng, khoa học và nghiên cứu khoa học có tầm quan trọng to lớn, nó là cơ sở để phục vụ đời sống, phát triển cá nhân và đất nước và xa hơn chính là nền văn minh nhân loại, là di sản chung phụng sự lợi ích của toàn nhân loại.

Ngày nay, các hình thức đào tạo đang được xây dựng theo chiều hướng ngày càng cải tiến, học sinh-sinh viên được tiếp cận tri thức qua nhiều nguồn, bằng nhiều cách khác nhau. Trong số đó, thực hiện nghiên cứu khoa học được đánh giá là phương pháp hiệu quả để sinh viên mở rộng, hiểu sâu vốn kiến thức lý thuyết đồng thời có cơ hội trải nghiệm thực nghiệm và rèn luyện vốn kỹ năng mềm của bản thân; từ đó có thể áp dụng những kiến thức đã học vào việc giải quyết những vấn đề thực tiễn. Tuy nhiên, đa số học sinh-sinh viên hiện nay vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học, do đó, chưa thực sự có sự hứng thú, say mê, đầu tư đúng mức vào hoạt động này.

Ở Bình Thuận, việc phát động nghiên cứu khoa học trong học sinh Trung học phổ thông đã trải qua 4 năm nhưng nhìn chung số lượng trường đến với cuộc thi này cũng còn ít, có thể do các trường ở vùng sâu cùng xa còn khó khăn về cơ sở vật chất, mức độ tiếp cận còn nhiều hạn chế. Về các trường đại học, cao đẳng trong địa bàn cũng ít thấy các hoạt động này. Riêng thực tại nghiên cứu khoa học ở trường Cao đẳng y tế Bình Thuận, học phần nghiên cứu khoa học đã được đưa vào giảng dạy tuy nhiên khái niệm nghiên cứu khoa học cơ bản vẫn còn nằm trong sách vở, một mặt do hạn chế về trang thiết bị, cơ sở vật chất của trường chưa đáp ứng, mặt khác nhận thức của học sinh sinh viên cũng còn chưa đầy đủ, chưa thấy rõ lợi ích của việc nghiên cứu khoa học cũng như chưa có đủ tương tác (thiếu chủ động) để làm nảy sinh các vấn đề khoa học, đây là vấn đề các giảng viên cũng như học sinh sinh viên của trường cần quan tâm nhiều hơn. Phòng Đào tạo và nghiên cứu khoa học đã đề xuất lồng ghép các đề tài đã nghiên cứu của các thầy cô, giảng viên vào bài giảng để phát huy tinh thần nghiên cứu khoa học trong học sinh sinh viên. Hiện nay, khoa Dược cũng đang được lắp đặt một số trang thiết bị mới, phục vụ cho công tác dạy học và nghiên cứu. Trên cơ sở đó, vấn đề nghiên cứu khoa học trong học sinh sinh viên của trường hứa hẹn sẽ được khởi sắc, tuy nhiên việc này cũng phụ thuộc rất nhiều vào tính chủ động của các bạn sinh viên. Hãy làm và trải nghiệm!

Cảnh Hưng ( Khoa Dược)

Các tin tiếp
Viêm gan âm thầm hóa ung thư giết chết nhiều người Việt   (24/7/2018)
Tổ chức Y tế Thế giới (TCYTTG) nghiên cứu một một loại thuốc mới có khả năng cứu sống hàng ngàn sản phụ.   (6/7/2018)
ICD-11, SẴN SÀNG CHO THẾ KỶ XXI   (25/6/2018)
Mẹo học từ vựng tiếng Anh dễ nhớ   (29/5/2018)
Dịch bệnh do virut Ebola bùng phát ở Cộng hòa Dân chủ Công-gô   (14/5/2018)
Khi nào Dược sĩ cần tham gia chương trình đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn về dược?   (6/5/2018)
Chủ Đề Kỷ Niệm Ngày Sở Hữu Trí Tuệ Thế Giới Năm 2018 Của Wipo   (4/4/2018)
70% trẻ Việt thiếu kẽm – một trong những nguyên nhân biếng ăn, thấp còi   (28/3/2018)
Cập nhật các khuyến nghị về điều trị viêm gan siêu vi B mạn tính ở phụ nữ mang thai   (26/1/2018)
Tại sao cần nghiên cứu khoa học và những ai cần tham gia nghiên cứu khoa học?   (28/12/2017)
Đề kháng thuốc sốt rét tại tiểu vùng sông mê-kông mở rộng: đâu là mối lo ngại thật sự đối với việt nam?   (11/12/2017)
Tuần lễ Thế giới nhận thức về kháng sinh 13-19/11/2017   (15/11/2017)
Tổng quan tóm tắt Dịch tễ học viêm gan siêu B, viêm gan siêu vi C và ung thư gan ở Việt Nam   (5/9/2017)
5 Câu hỏi đáp về bệnh tay-chân-miệng   (5/9/2017)
Kỹ năng duy trì lớp học vui vẻ và hiệu quả   (10/8/2017)
Dịch sốt xuất huyết cướp đi sinh mạng 14 người   (25/7/2017)
NHU CẦU CƠ BẢN CỦA CON NGƯỜI VÀ SỰ LIÊN QUAN VỚI ĐIỀU DƯỠNG   (11/5/2017)
Vai trò của thể dục thể thao trong cân đối năng lượng và phòng ngừa bệnh đái tháo đường   (3/4/2017)
Dịch cúm vào mùa, đe dọa sức khỏe cộng đồng   (6/10/2016)
Tuyên bố chung của Bộ trưởng Y tế các nước ASEAN về ứng phó với dịch bệnh do vi rút Zika   (6/10/2016)
Ngày Thế giới phòng chống bệnh viêm gan năm 2016: Hãy hiểu biết về bệnh viêm gan – Hãy hành động ngay bây giờ   (1/8/2016)
Hoạt động lồng ghép chăm sóc trẻ bệnh (viết tắt là IMCI)   (19/5/2016)
Chuyên đề: Tự đánh giá về 5 tính cách chủ yếu của bản thân   (26/2/2016)
Hỏi đáp về bệnh do virut Zika   (6/2/2016)
Chuyên đề: Kỹ năng xử lý An toàn an ninh thông tin năm 2016   (25/1/2016)
Chuyên đề: Làm thế nào để bài giảng thu hút được người học?   (25/1/2016)
Những Biểu Tượng của Ngành Dược   (5/10/2015)
Tai biến chết người khi truyền dịch   (29/7/2015)
Những điều cần biết về hồ sơ xét tuyển Đại học, Cao Đẳng năm 2015   (21/7/2015)
Hỏi đáp thường gặp về Hội chứng hô hấp Trung Đông do coronavirus (MERS‐CoV)   (9/7/2015)